Program Mój Prąd 4.0 wspierał inwestycje w energetykę prosumencką, a wysokość dotacji zależała m.in. od rodzaju instalowanych urządzeń. Warto więc spojrzeć na zasady tej edycji programu przez pryzmat konkretnych kwot i warunków przyznawania wsparcia.
Mój Prąd 4.0 – na czym polegała ta edycja programu?
Czwarta edycja programu „Mój Prąd” była odpowiedzią na zmieniające się zasady rozliczania energii z fotowoltaiki. Nabór rozpoczął się 15 kwietnia 2022 r. i po raz pierwszy tak mocno położono nacisk nie tylko na produkcję prądu z instalacji PV, ale również na jego autokonsumpcję, magazynowanie oraz zarządzanie zużyciem energii.
Istotną zmianą było powiązanie programu z systemem net-billing, czyli wartościowym rozliczaniem energii oddawanej do sieci. Z możliwości udziału mogli skorzystać także wcześniejsi prosumenci, jeśli zdecydowali się przejść z systemu opustów na net-billing.
W praktyce Mój Prąd 4.0 miał więc wspierać gospodarstwa domowe nie tylko w wytwarzaniu energii, lecz także w lepszym wykorzystywaniu jej na własne potrzeby. Program obejmował rozwiązania uzupełniające instalację fotowoltaiczną, w tym magazyny energii elektrycznej, magazyny ciepła oraz systemy zarządzania energią.
Jaka była wysokość dofinansowania w programie Mój Prąd 4.0?
Wysokość dofinansowania w IV edycji programu zależała od rodzaju inwestycji oraz grupy wnioskodawcy. W pierwotnym naborze MP4 osoby rozliczające energię w systemie net-billing lub przechodzące z net-meteringu na net-billing bez wcześniejszego dofinansowania do instalacji PV mogły otrzymać do 20,5 tys. zł. Dla osób, które wcześniej otrzymały dofinansowanie do mikroinstalacji fotowoltaicznej i przechodziły z net-meteringu na net-billing, maksymalna kwota wynosiła 17,5 tys. zł.
W pierwotnym IV naborze można było otrzymać do 4 tys. zł na samą mikroinstalację fotowoltaiczną albo do 5 tys. zł, jeśli wraz z nią zakupiono i zamontowano co najmniej jeden kwalifikowany element zwiększający autokonsumpcję. Na magazyn energii elektrycznej przewidziano do 7,5 tys. zł, na magazyn ciepła do 5 tys. zł, a na system HEMS/EMS do 3 tys. zł.
Od 15 grudnia 2022 r. rozpoczął się rozszerzony nabór MP4+, w którym podwyższono część limitów. Dla nowych prosumentów maksymalna kwota wsparcia wzrosła do 31 tys. zł. Limit dofinansowania mikroinstalacji PV zwiększono do 6 tys. zł, a w przypadku instalacji z dodatkowym elementem – do 7 tys. zł. Dofinansowanie magazynu energii elektrycznej zwiększono do 16 tys. zł. Limit dla magazynu ciepła pozostał na poziomie 5 tys. zł, a dla systemu HEMS/EMS – 3 tys. zł.
W obu wariantach dofinansowanie mogło wynosić maksymalnie 50% kosztów kwalifikowanych. Ostateczna kwota zależała więc zarówno od rodzaju przedsięwzięcia, jak i faktycznie poniesionych kosztów kwalifikowanych.
Na co można było otrzymać dofinansowanie z programu Mój Prąd 4.0?
Zakres programu obejmował kilka rodzajów inwestycji związanych z produkcją i wykorzystaniem energii elektrycznej w gospodarstwie domowym. Szczegółowe zasady IV naboru wskazywały, jakie urządzenia mogły zostać objęte wsparciem i jakie warunki musiały spełniać.
- Mikroinstalacja fotowoltaiczna. Podstawowym elementem przedsięwzięcia mogła być instalacja PV służąca do wytwarzania energii elektrycznej na potrzeby gospodarstwa domowego.
- Magazyn energii elektrycznej. Wsparcie obejmowało zakup i montaż magazynu o pojemności co najmniej 2 kWh. W pierwotnym IV naborze cena zakupu i montażu magazynu nie mogła przekraczać 4 tys. zł za 1 kWh, a maksymalna dotacja wynosiła 7,5 tys. zł. W naborze MP4+ limit ceny zwiększono do 6 tys. zł za 1 kWh, a maksymalną dotację podniesiono do 16 tys. zł.
- Magazyn ciepła. Dofinansowaniem mogły zostać objęte m.in. zasobniki c.w.u., bufory ciepła oraz określone pompy ciepła przeznaczone do przygotowania ciepłej wody użytkowej.
- System zarządzania energią HEMS/EMS. Rozwiązanie służące do zarządzania i optymalizacji wykorzystania energii wytwarzanej przez instalację fotowoltaiczną. Dofinansowanie systemu było możliwe pod warunkiem jednoczesnego zakupu i montażu magazynu energii elektrycznej lub magazynu ciepła.
Warto więc zauważyć, że Mój Prąd 4.0 nie ograniczał się do samego montażu paneli fotowoltaicznych. Konstrukcja programu pozwalała objąć wsparciem również rozwiązania, które zwiększały możliwości wykorzystania energii wytworzonej przez instalację PV na miejscu.
Kto mógł skorzystać z programu Mój Prąd 4.0?
Beneficjentami IV edycji programu były osoby fizyczne wytwarzające energię elektryczną na własne potrzeby, które miały zawartą umowę kompleksową regulującą wprowadzanie do sieci energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji albo umowę sprzedaży energii elektrycznej.
Istotne znaczenie miał także sposób rozliczania energii. Z programu mogli skorzystać:
- Osoby rozliczające energię w systemie net-billing, których wniosek o przyłączenie mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej został złożony po 31 marca 2022 r..
- Osoby rozliczające energię w systemie opustów (net-metering), które nie skorzystały wcześniej z dofinansowania do mikroinstalacji fotowoltaicznej i zdecydowały się przejść na net-billing.
- Osoby, które wcześniej otrzymały dofinansowanie do mikroinstalacji fotowoltaicznej, jeżeli korzystały z systemu net-metering i zdecydowały się przejść na net-billing. W tej grupie wsparcie obejmowało dodatkowe elementy zwiększające autokonsumpcję energii, a nie ponowne dofinansowanie tej samej instalacji PV.
Trzeba było również spełnić wymagania dotyczące samego przedsięwzięcia i kosztów kwalifikowanych. Program nie był więc dostępny dla każdej osoby posiadającej instalację fotowoltaiczną. Znaczenie miał zarówno status prosumenta, jak i sposób rozliczania energii oraz spełnienie warunków określonych dla IV naboru.
W praktyce oznaczało to, że Mój Prąd 4.0 był skierowany do gospodarstw domowych produkujących energię na własne potrzeby, które spełniały określone warunki formalne i rozliczeniowe. Zasady różniły się przy tym w zależności od tego, czy wnioskodawca dopiero przechodził na net-billing, czy wcześniej korzystał już z wcześniejszego systemu wsparcia.